Ο άνθρωπος είναι συναισθηματικό ον. Σκέφτεται και συμπεριφέρεται με βάση το συναίσθημα του. Κάποια συναισθήματα πηγάζουν από την βαθύτερη μας ύπαρξη. Δεν ξέρουμε γιατί τα κουβαλάμε, πως προέκυψαν, τι θέλουν να μας πουν και γιατί υπάρχουν. Ο ψυχικός μας κόσμος διαμορφώνεται πολύ νωρίς στην ζωή μας. Οι πρώτες εμπειρίες με τους σημαντικούς άλλους είναι αυτές που διαμορφώνουν τον κόσμο μας, την εικόνα για τον εαυτό μας και τους άλλους. Αν είχα ένα περιβάλλον που με φρόντιζε και με αποδεχόταν τότε νιώθω άξιος αγάπης, καλύπτω τις ανάγκες μου χωρίς να τις κρίνω και με δέχομαι όπως είμαι. Αν όμως δεν συναίβει αυτό όταν ήμουν παιδί τότε έχω μία αίσθηση ότι κάτι δεν πάει καλά με εμένα, ότι χρειάζεται “να διορθωθώ”, δεν φροντίζω τον εαυτό μου και διαλέγω να μπαίνω σε καταστάσεις που δεν είναι φροντιστικές για εμένα. Στην πρώτη περίπτωση έχω μία βάση ασφάλειας, αποδέχομαι τον εαυτό μου και νιώθω ότι έχω κάτι καλό μέσα μου. Για να με αγαπούν η μαμά και ο μπαμπάς σημαίνει ότι βλέπουν κάτι καλό σε εμένα, έχω κάτι καλό να δώσω εκεί έξω. Έτσι, πιστεύω στις ικανότητες μου, ακολουθώ τα “θέλω’’ μου χωρίς να συγκρίνομαι με άλλους, διεκδικώ αυτό που θέλω και έχω δύναμη για τις δυσκολίες της ζωής. Στην δεύτερη περίπτωση, νιώθω λίγος, ανίκανος, ότι έχω κάτι άσχημο που δεν θέλουν οι άλλοι, ντρέπομαι και νιώθω μία ακαθόριστη ενοχή. Πως μπορώ λοιπόν να ζήσω μία ικανοποιητική ζωή με δημιουργία και σχέσεις αγάπης όταν νιώθω έτσι;
Είναι εξαιρετικά δύσκολο να ζεις μέσα σε έναν κόσμο απόρριψης, αδυναμίας, ντροπής και ενοχής. Έχεις απορριφθεί ήδη από πολύ μικρή ηλικία και δεν θες να ξαναβγείς έξω στον κόσμο αδύναμος και με τον φόβο ότι πάλι θα ξανά απορριφθείς. Ο φόβος σου σε κάνει να νιώθεις ακόμη πιο αδύναμος και ανάξιος ενώ ο κόσμος γίνεται όλο και πιο εχθρικός. Μισείς τον κόσμο που δεν “σε θέλει” και ταυτόχρονα το μίσος κατευθείνεται και προς τον εαυτό σου που δεν είσαι αυτό θα “έπρεπε” να ήσουν. Πως μπορεί να αλλάξει αυτό; Πως μπορείς να απαλλαγείς από όλα αυτά τα συναισθήματα μίσους, ντροπής, ενοχής; Πρώτο βήμα είναι η επίγνωση του εαυτού. Μπαίνεις στην διαδικασία να μάθεις την πραγματικότητα του ψυχικού σου κόσμου. Μία βουτιά-ταξίδι στον ψυχικό μας κόσμο μας αποκαλύπτει το ποιοι είμαστε, τι κόσμο έχουμε διαμορφώσει, πως βλέπουμε τον εαυτό μας, πως πιστεύουμε μας βλέπουν οι άλλοι. Έχοντας επίγνωση της ψυχικής μας πραγματικότητας αντιλαμβανόμαστε γιατί επιλέγουμε ανθρώπους και καταστάσεις που να ταιριάζουν στην πραγματικότητα αυτήν. Γιατί φοβόμαστε και τι φοβόμαστε στις σχέσεις με τους άλλους. Γύρω από το τραύμα βλέπουμε πως έχουμε χτίσει τις άμυνες μας για να προστατεύουμε τον ευάλωτο εαυτό μας που δεν θέλουμε πάλι να τραυματιστεί. Ίσως τώρα είμαστε αυτοί που απορρίπτουμε πρώτοι τους άλλους, ίσως τώρα προσπαθούμε πάρα πολύ για να μην μείνουμε μόνοι, ίσως θέλουμε να ελέγξουμε τους άλλους για να μην μας αφήσουν πάλι, ίσως τώρα απαιτούμε για να εξασφαλίσουμε ασφάλεια στον εαυτό μας, ίσως έχουμε κρυφτεί στο καβούκι μας για να μην μας πονέσουν πάλι. Έτσι η πολύτιμη γνώση μας δίνει την δυνατότητα να αντιληφθούμε και να κινηθούμε. Κάθε κίνηση δεν είναι εύκολη και κάθε νέα κίνηση προς τον έξω κόσμο προϋποθέτει ασφάλεια για αυτόν που την κάνει. Η καλλιέργεια της εσωτερικής ασφάλειας είναι μία διαδικασία πολύπλοκη που χρειάζεται χρόνο και επένδυση. Αν έχω γνώση τότε μπορώ να πάρω και την ευθύνη του εαυτού μου. Όταν γνωρίζω τα τραύματα μου και τα συναισθήματα γύρω από αυτά αφουγκράζομαι το εσωτερικό παιδί μέσα μου. Έχω εικόνα και ξέρω τι χρειάζεται. Ξέρω ότι δεν ζω μέσα σε μία χαοτική πραγματικότητα που τίποτα δεν έχει νόημα και όλα είναι ανεξέλεγκτα, αλλά έχω πλέον την ευθύνη και την γνώση του εαυτού μου. Ξέρω την αλήθεια μου και έτσι μπορώ να την αντέξω. Είναι πιο υποφερτό να μπορώ να αντέξω την προσωπική μου αλήθεια και ιστορία παρά να πλανιέμαι χωρίς πυξίδα στην ζωή. Έτσι κάθε ματαίωση της ζωής ξέρω γιατί βιώνεται δύσκολα, γιατί μου προκαλεί, πόνο, ντροπή και ενοχή. Ξέρω και μπορώ να το αντέχω. Μπορώ να με συμπονώ και να με αγκαλιάζω. Ξέρω τώρα πόσο ευάλωτο είναι το κομμάτι μου αυτό και κάθε φορά που πονάει ξέρω γιατί και είμαι δίπλα του.
Το τραύμα δεν αλλάζει. Μπορεί όμως να γίνει πιο ανεκτό, μπορεί να μην καθορίσει την ζωή ενός ανθρώπου και μπορεί να πονάει λιγότερο. Οι σχέσεις δημιούργησαν τραύματα και αυτές μπορούν να επανορθώσουν. Η επανορθωτική σχέση είναι η σχέση αγάπης που μπορεί να καθίσει δίπλα στις προυπάρχουσες και να προσδιορίσει αλλιώς τον κόσμο και τον εαυτό. Μία τέτοια σχέση καλείται να είναι και η θεραπευτική. Όσο πιο σημαντική γίνεται η σχέση αυτή, τόσο ο ψυχικός πόνος μειώνεται. Αρκεί ο θεραπευτής να προσδιοριστεί από τον θεραπεύομενο ως άνθρωπος που μπορεί να τον βοηθήσει και να δεθεί μαζί του. Κάτι που πολλές φορές είναι εξαιρετικά δύσκολο γιατί ο θεραπευτής και η θεραπεία βιώνεται ως μία απρόσωπη διαδικασία.
Κανείς δεν γλιτώνει από τα τραύματα του. Έχει γραφτεί η ψυχική μας πραγματικότητα. Αυτό όμως που μπορεί να αλλάξει σημαντικά την πραγματικότητα αυτή είναι η επεξεργασία των συναισθημάτων, η γνώση, η αντοχή στον ψυχικό πόνο και η βίωση μιας νέας σημαντικής σχέσης, διαφορετικής. Μιας σχέσης που αποδέχεται, κατανοεί, δεν κρίνει και δεν ζητάει. Μιας σχέσης που δίνει χώρο σε όλα τα κομμάτια του εαυτού.
