Το αίσθημα της βαρεμάρας ή αλλιώς ανίας χαρακτηρίζεται από έντονη αίσθηση μη ικανοποίησης από καμία δραστηριότητα ή κατάσταση. Τίποτα δεν έχει ενδιαφέρον, το άτομο δεν θέλει να δημιουργήσει με κανέναν τρόπο, κάνει τα απολύτως απαραίτητα και αποσύρεται σε ένα κενό. Η ανία φαντάζει πολύ κουραστική καθώς το άτομο χάνει κάθε όρεξη για απόλαυση, δημιουργία και ζωή.
Τι μπορεί να συμβαίνει όταν νιώθουμε ανία;
Σκαλοπάτι της Κατάθλιψης
Η ανία είναι μία πολύ ελαφριά μορφή κατάθλιψης. Το άτομο αποσύρεται από την ζωή, κλείνεται στο σκοτάδι μέσα του. Αυτό γιατί μπορεί να υπάρχει μία σημαντική απώλεια ή το άτομο να νιώθει ότι τίποτα καλό δεν υπάρχει μέσα του. Κλειδώνει τον εαυτό του και νιώθει ανάξιο ή και ένοχο. Στην ανία το άτομο νεκρώνει και αποσύρεται με παρόμοιο τρόπο. Αυτό που αποσύρεται είναι η διάθεση για ζωή. Δεν υπάρχει διάθεση για ζωή όταν ο εαυτός βιώνεται ως ελλαττωματικός, λίγος ή κακός. Αν νιώθω ότι έχω μέσα μου κάτι βρώμικο ή κακό τότε δεν θέλω να το δουν άλλοι, δεν έχει νόημα να υπάρχει ο εαυτός μου εκεί έξω και πιστεύω ότι θα απορριφθεί. Όλος ο εαυτός απαξιώνεται και μένει μόνος. Η ανία όπως και η κατάθλιψη δεν είναι μία θλίψη μόνιμη αλλά μία νέκρωση. Δεν νιώθω, δεν θέλω και δεν συνδέομαι με τους άλλους. Στην πραγματικότητα δεν συνδέομαι με αυτό που θέλω και με αυτό που νιώθω. Αν έχω έναν εαυτό που θέλει αυτό που δεν “πρέπει” ή νιώθει αυτό που δεν “πρέπει” τότε το καλύτερο είναι να τον αφήσω στο σκοτάδι. Όταν το άτομο καταλήγει να κάνει αυτό που “πρέπει” και να αγνοεί έναν εαυτό που έχει ανάγκες καταλήγει να μην ικανοποιεί τις ανάγκες του και έτσι να νιώθει ότι τίποτα δεν τον ικανοποιεί. Στην πραγματικότητα ο ίδιος δεν ικανοποιεί κομμάτια του εαυτού του αποδίδοντας την ευθύνη στους άλλους.
Ψυχική Άμυνα
Η ανία επίσης μπορεί να είναι μία άμυνα απέναντι σε πολύ δύσκολα συναισθήματα. Όταν αναδίωνται δύσκολα συναισθήματα για το άτομο αποφεύγει να τα βιώσει φέρνοντας την ανία, την νέκρωση. Μαζί όμως φέρνει και την πλήρη αποξένωση από όλα τα συναισθήματα. Έτσι το άτομο βιώνει μία ολική απόσυρση από τον εαυτό του. Ανία μπορεί να παρατηρηθεί και σε περιπτώσεις έντονου άγχους. Για παράδειγμα σε μία κοινωνική περίσταση δηλαδή όπου υπάρχει πολύς κόσμος το άτομο νιώθει ανία για να απαλλαγεί από τον φόβο της κριτικής των άλλων. Αποσύρεται το συναίσθημα και έτσι το άτομο μουδιάζει. Έτσι η ανία είναι πιο υποφερτή και διαχειρήσιμη σε σχέση με το έντονο άγχος όπου μπορεί να είναι εξαιρετικά έντονο.
Προστασία Δεσμών
Η ανία μπορεί να προέρχεται από έντονο άγχος ή από έντονη στέρηση αναγκών. Όταν σταματάμε να βιώνουμε τον εαυτό μας όπως είναι με όλα τα κομμάτια του τότε μένουμε σε μία μονότονη διάσταση και μη αυθεντική. Δεν ξετυλίγουμε το δυναμικό μας και βολευόμαστε στην ασφάλεια. Τα συναισθήματα μας βοηθάνε να γνωρίσουμε τον εαυτό μας, τα τραυματισμένα μας κομμάτια και τις ανάγκες μας. Αν νιώθω σε μία σχέση υποτιμητικά και ότι δεν γίνονται σεβαστά τα όρια μου αρχίζει να δημιουργούνται συναισθήματα θυμού ή θλίψης μπαίνοντας στην ψυχική συνθήκη της ανίας αγνοώ τα συναισθήματα αυτά και βιώνω ένα κενό. Αυτό με προστατεύει να μην βιώσω τα δύσκολα αυτά συναισθήματα που μπορεί να καταστρέψουν. Η ανία προστατεύει και τους συναισθηματικούς δεσμούς. Τα συναισθήματα αυτά αν βιωθούν μπορεί να διαλύσουν μία σχέση αλλά μπορεί και όχι. Αν γίνουν ανεχτά και δεν βιωθούν απειλητικά μπορεί να αλλάξουν τις δυναμικές της σχέσης. Αν είναι πολύ έντονα ή δεν γίνουν ανεχτά τότε μπορεί να υπάρχει ρήξη ή και αλλαγή.
Οδηγός Πλοήγησης στο Περιβάλλον
Η ανία σε μικρές δόσεις είναι ένα βοηθητικό συναίσθημα ώστε να μας δείξει τι στο περιβάλλον μας ενοχλεί, πιέζει ή απλά δεν μας ικανοποιεί. Το άτομο που νιώθει ανία σε συγκεκριμένες καταστάσεις σημαίνει ότι έχει μπει σε μία διαδικασία που δεν θέλει και με αυτόν τον τρόπο αποσύρεται από το περιβάλλον του. Όσο παρατηρώ τον εαυτό μου πότε και που νιώθω ανία, τόσο καταλαβαίνω τι θέλω, τι με ενοχλεί, από τι αποσύρομαι και τι υπάρχει πίσω από την ανία αυτή. Η ανία θα μπορούσε να είναι ένας χρήσιμος οδηγός για το τι θέλει το άτομο από το περιβάλλον του.
Η ανία έχει πολλούς λόγους ύπαρξης. Είναι σημαντικό να δούμε τι δύσκολο για το άτομο κρύβεται πίσω από αυτή. Να έρθει σε επαφή με το δύσκολο αυτό κομμάτι του και να επαναπροσεγγίσει τον εαυτό του και την διάθεση για ζωή.